Relacja z Rajdu:
Rytro – Przehyba - Rytro w dniu 30.08.2025
Liczba uczestników: 75
Podstawowe informacje:
- Początek i koniec trasy: Rytro (ok. 400 m n.p.m.)
- Szczyt / punkt docelowy: Schronisko PTTK na Przehybie (ok. 1 175 m n.p.m.)
- Długość trasy (tam i z powrotem): ok. 17–18 km
- Czas przejścia:
- Wejście: ok. 2,5–3 godz.
- Zejście: ok. 2–2,5 godz.
- Łącznie: ok. 5–6 godzin marszu (bez dłuższych postojów)
- Przewyższenie: ok. 770 m
Lokalizacja
Trasa przebiega w Beskidzie Sądeckim, w paśmie Radziejowej, na terenie Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Start i meta znajdują się w malowniczej miejscowości Rytro, położonej w dolinie Popradu, między Piwniczną a Starym Sączem.
Szlak: niebieski szlak turystyczny (Rytro – Dolina Roztoki Ryterskiej – Przehyba)
Opis trasy:
Wędrówka rozpoczęła się w centrum Rytra, skąd szlak niebieski prowadzi malowniczą Doliną Roztoki Ryterskiej. Początkowy odcinek wiódł łagodnie w górę, wzdłuż potoku, przez lasy mieszane i łąki, oferując piękne widoki na dolinę Popradu i otaczające wzgórza.
W górnych partiach doliny szlak stał się bardziej stromy, wkraczając w gęsty las regla górnego. Po około 2,5–3 godzinach marszu turyści dotarli na polanę z Schroniskiem PTTK na Przehybie – jednym z najbardziej znanych obiektów turystycznych w regionie.
Ze schroniska rozpościera się wspaniała panorama Tatr, Pienin, Beskidu Sądeckiego
i Niskiego, a w pobliżu znajduje się również wieża widokowa na Radziejowej (1 266 m n.p.m.), do której można dojść w ok. 45 minut.
Powrót do Rytra odbył się tą samą trasą, co pozwala podziwiać krajobraz z innej perspektywy i odpocząć w rytmie spokojnego zejścia.
Atrakcje i walory przyrodnicze
- Popradzki Park Krajobrazowy – obszar chroniony o wyjątkowych walorach przyrodniczych i krajobrazowych.
- Dolina Roztoki Ryterskiej – cicha, zielona dolina z czystym potokiem i bogatą roślinnością.
- Schronisko PTTK na Przehybie – przyjazne miejsce odpoczynku z bufetem, tarasem i wspaniałym widokiem.
- Wieża widokowa na Radziejowej – jeden z najlepszych punktów widokowych w całym Beskidzie Sądeckim.
Charakter trasy
Trasa Rytro – Przehyba – Rytro to klasyczna, średnio trudna wędrówka górska.
Dzięki umiarkowanemu przewyższeniu i dobrej infrastrukturze (oznakowanie, schronisko) trasa była idealna dla:
- grup turystycznych,
- rodzin z dziećmi i seniorów o dobrej kondycji,
- uczestników rajdów pieszych i ekoturystycznych.
Wędrówka ta pozwoliła nie tylko poprawić kondycję, ale także poznać przyrodę, historię i kulturę regionu, a przede wszystkim – cieszyć się ciszą i spokojem beskidzkich lasów.
Wydarzenie odbyło się pn. „Rajd Kurierów Sądeckich”. Przedsięwzięcie miało charakter sportowy, turystyczny, edukacyjny i integracyjny, łącząc pokolenia i uczestników o różnych zainteresowaniach – biegaczy, turystów pieszych oraz miłośników historii regionu.
Część sportowa i turystyczna
Rajd rozpoczął się w Rytrze, skąd uczestnicy wyruszyli w dwóch formułach:
- biegowej – dla osób preferujących intensywny wysiłek sportowy i rywalizację z własnymi słabościami,
- turystycznej – dla rodzin, seniorów i osób, które chciały pokonać trasę w spokojniejszym tempie, delektując się przyrodą Beskidu Sądeckiego.
Trasa prowadziła przez malownicze, górskie szlaki, aż do schroniska na Prehybie, gdzie wszyscy uczestnicy spotkali się na wspólnym finiszu. Pomimo różnego tempa oraz charakteru przejścia, każda grupa wzajemnie się wspierała, tworząc atmosferę w duchu turystyki i sportu bez barier.
Pogadanka edukacyjna – „Kurierzy Sądeccy”
Po dotarciu na miejsce odbyła się pogadanka historyczna poświęcona sądeckim kurierom – cichym bohaterom II Wojny Światowej, którzy przemierzali górskie szlaki, przenosząc meldunki, broń i ludzi przez granice okupowanej Polski.
Prowadzący prelekcję w niezwykle angażujący sposób opowiedział o:
- trasach kurierskich biegnących przez Beskid Sądecki,
- odwadze, determinacji i poświęceniu młodych ludzi działających w konspiracji,
- trudnych warunkach, w jakich przenosili ładunki i informacje – nocą, w mrozie, często z narażeniem życia,
- roli regionu Sądecczyzny jako jednego z kluczowych szlaków kurierskich w czasie wojny.
- Przedstawił życiorys patrona rajdu Romana Stramka (1913–1944) – legendarnego kuriera sądeckiego, żołnierza Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej, jedenego z najodważniejszych łączników Polskiego Państwa Podziemnego działających na szlaku karpackim w czasie II wojny światowej. Roman Stramka urodził się w Piwnicznej-Zdroju, działał na trasach kurierskich prowadzących przez górskie przełęcze w kierunku Słowacji i dalej na Węgry. Przemieszczał się głównie nocą, w samotnych wyprawach, często w skrajnie trudnych warunkach pogodowych, unikając niemieckich patroli, żandarmerii i konfidentów. Jego odwaga i skuteczność zyskały mu ogromny szacunek w środowisku konspiracyjnym. Niestety, działalność ta niosła ogromne ryzyko – w 1944 roku został aresztowany przez Niemców. Mimo brutalnych przesłuchań nie zdradził towarzyszy ani siatki kurierskiej. Zginął, pozostając do końca wierny swoim ideałom i przysiędze. Dziś Roman Stramka jest symbolem niezłomności, patriotyzmu i niezwykłej ofiarności kurierów sądeckich
Uczestnicy mogli również obejrzeć mapy historycznych tras i podziwiać rekonstrukcje historyczne: wolontariuszy przebranych w mundury i broń z okresu II Wojny Świtowej i wysłuchać ciekawostek i zadać pytania. Szczególne zainteresowanie wzbudziły osobiste historie kurierów – ich młody wiek, niezwykła odwaga i miłość do ojczyzny.
Integracja i wspólnota
Rajd stał się przestrzenią do budowania relacji międzypokoleniowych oraz integracji uczestników o różnej narodowości i kulturze. Wydarzeniu towarzyszyły:
- rozmowy i dzielenie się wrażeniami z trasy,
- wymiana doświadczeń między biegaczami a turystami,
- wspólny odpoczynek i posiłek na polanie przy schronisku,
- atmosfera wzajemnego wsparcia i dialogu.
Rajd połączył trzy ważne wymiary:
- sportowy – dzięki aktywności biegowej i pieszej,
- edukacyjny – poprzez poznanie historii kurierów sądeckich i regionu,
- integracyjny – budując wspólnotę ponad granicami i pokoleniami.
